Dezynfekcja powierzchni mających kontakt z żywnością – jak robić to dobrze

Blat, deska do krojenia, krajalnica czy lada chłodnicza – każda powierzchnia, która dotyka jedzenia, może przenosić bakterie i wirusy. W gastronomii i handlu żywnością to wymóg zasad higieny (GHP/HACCP), a w domu po prostu zdrowy rozsądek. Wyjaśniamy, jak dezynfekować powierzchnie mające kontakt z żywnością, żeby było skutecznie i bezpiecznie.

Mycie a dezynfekcja – to nie to samo

Mycie usuwa widoczny brud, tłuszcz i resztki jedzenia. Dezynfekcja niszczy drobnoustroje, których nie widać. Kolejność ma znaczenie: środek dezynfekujący działa dobrze tylko na czystej powierzchni, bo brud i tłuszcz osłaniają bakterie i osłabiają preparat. Dlatego zawsze najpierw myjemy, potem dezynfekujemy.

Jak dezynfekować powierzchnie mające kontakt z żywnością – krok po kroku

1. Usuń resztki jedzenia i większe zabrudzenia.
2. Umyj powierzchnię wodą z detergentem lub odtłuszczaczem i spłucz.
3. Nałóż środek dezynfekujący przeznaczony do powierzchni mających kontakt z żywnością – w stężeniu podanym na etykiecie (preparat gotowy do użycia nanosi się bez rozcieńczania).
4. Zachowaj czas kontaktu podany przez producenta. Zbyt szybkie wytarcie to najczęstszy błąd – środek nie zdąży zadziałać.
5. Spłucz wodą pitną, jeśli etykieta tego wymaga, i pozostaw do wyschnięcia albo wytrzyj jednorazowym ręcznikiem papierowym.

Które miejsca dezynfekować i jak często?

• Deski do krojenia i noże – po pracy z surowym mięsem, rybą i jajami, przed przejściem do produktów gotowych do spożycia.
• Blaty robocze i stoły – po każdym etapie przygotowania i na koniec dnia.
• Krajalnice, wagi, lady chłodnicze – zgodnie z planem higieny lokalu, zwykle kilka razy dziennie.
• Uchwyty lodówek, klamki, włączniki – często dotykane, łatwo przenoszą drobnoustroje na dłonie.

Higiena rąk i odzieży też się liczy

Najlepiej zdezynfekowany blat nic nie da, jeśli dotkniemy go brudnymi rękami. Myj dłonie przed pracą i po każdej przerwie, a przy pracy z żywnością używaj odpowiednich rękawiczek. O tym, jak je wybrać, piszemy w poradniku rękawiczki do kontaktu z żywnością – jakie wybrać. Do wycierania powierzchni po dezynfekcji wygodne jest jednorazowe czyściwo celulozowe lub ręczniki papierowe – nie przenoszą bakterii jak wielokrotnie używana ścierka.

Najczęstsze pytania

Czym dezynfekować powierzchnie mające kontakt z żywnością?

Preparatem przeznaczonym do takich powierzchni – producent podaje to na etykiecie. Taki środek działa bakteriobójczo i wirusobójczo, a etykieta określa, czy po dezynfekcji trzeba spłukać powierzchnię wodą pitną.

Czy trzeba myć powierzchnię przed dezynfekcją?

Tak. Brud i tłuszcz osłabiają działanie środka dezynfekującego, dlatego najpierw myjemy, a potem dezynfekujemy.

Jak długo środek dezynfekujący musi działać?

Tyle, ile podaje producent na etykiecie (czas kontaktu). Wytarcie powierzchni wcześniej znacznie zmniejsza skuteczność dezynfekcji.

Czy w domu też warto dezynfekować blaty?

Tak, szczególnie po krojeniu surowego mięsa, drobiu i ryb. Dezynfekcja ogranicza ryzyko przeniesienia bakterii, np. Salmonelli, na inne produkty.